تاثیر عملکرد واحد های تابعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاوری – جلد دوم
چکیده:
این کتاب به بررسی عملکرد مؤسسات تخصصی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) و نقش آنها در ایجاد تحول فناورانه، ارتقای بهرهوری و توسعه پایدار کشاورزی کشور میپردازد. سازمان تات که براساس قانون ۹ تیر ۱۳۵۳ تشکیل شد، امروزه مهمترین نهاد ملی در نظام پژوهش، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی کشور و بزرگترین شبکه پژوهشی-فناورانه در جهان اسلام محسوب میشود.
این سازمان با چهار معاونت تخصصی و ساختاری گسترده شامل ۲۱ مؤسسه ملی، ۳۴ مرکز تحقیقاتی استانی و ۳۴۰ ایستگاه تحقیقاتی، اصلیترین مسئولیتهای کشور در حوزههای تحقیقات، آموزش، ترویج، نظارت و گواهی نهادهای کشاورزی، مدیریت ذخایر ژنتیکی، تولید فناوری و مشارکت در سیاستگذاری را برعهده دارد.
کتاب با شرح تاریخچه شکلگیری مؤسسات تخصصی—از حضور پراکنده مؤسسات تحقیقاتی در دهههای میانی قرن گذشته تا ادغام آنها در قالب سازمان تات—زمینهای فراهم میآورد تا نقش هریک از این مؤسسات در توسعه کشاورزی کشور تبیین شود. مؤسسات برجستهای همچون:
مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی، مؤسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، مؤسسه تحقیقات علوم دامی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، مؤسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، مؤسسه تحقیقات شیلات، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، پژوهشکده آبخیزداری و مراکز تخصصی متعدد دیگر.
عملکرد این مؤسسات نشان میدهد که سازمان تات در شش حوزه کلیدی زیر نقش بیبدیلی ایفا کرده است:
پژوهش و فناوری: توسعه فناوریهای نوین، اصلاح ارقام مقاوم، تولید دانش پایه.
آموزش و ترویج: انتقال یافتههای پژوهشی، ارتقای مهارت کشاورزان و کارشناسان.
مدیریت ذخایر ژنتیکی: حفاظت از تنوع زیستی و صیانت از سرمایههای ژنتیکی کشور.
نظارت، ثبت و گواهی: استانداردسازی بذر، نهال، کود، سموم، آفتکشها و ذخایر دریایی.
سیاستگذاری: مشارکت در تدوین راهبردها و برنامههای ملی کشاورزی.
تولید فناوری: طراحی و تولید محصولات فناورانه قابل تجاریسازی.
این کتاب نشان میدهد که مؤسسات تخصصی سازمان تات نقشی اساسی در افزایش بهرهوری، کاهش وابستگی، حفاظت از منابع طبیعی، رشد اقتصادی بخش کشاورزی و ارتقای امنیت غذایی پایدار ایفا کردهاند. تعامل نزدیک این مؤسسات با بخشهای تولیدی، دانشگاهها، مراکز سیاستگذاری و شبکههای بینالمللی، آنها را به یکی از بازیگران کلیدی توسعه کشاورزی معاصر ایران تبدیل کرده است.